ACTIVIDADES PARA TRABALLAR COS DEDOS E MANS

Actividades para dedos

Máis actividades de motricidade fina e xogos de mans e dedos

Ideas para traballar a grafomotricidade

Exercizos de oposición de dedos

• Coa xema de cada dedo tentar contactar, por separado, coa xema do dedo  pulgar

Lateralización da moneca e xiro de moneca

• Colocamos a man aberta e os dedos extendidos.
• Realizamos movementos laterais coa moneca, dirixindo a man cara a fóra e cara adentro do corpo alternativamente.

• Man semipechada
• Facer momemento de rotación arredor da moneca como se intentaramos abrir e pechar unha porta

COMO ESTIMULAR A GRAFOMOTRICIDADE

IDEAS DE ACTIVIDADES PARA TRABALLAR NA CASA A  GRAFOMOTRICIDADE Ou  PRE-ESCRITURA

A continuación presentamos unha recompilación de actividades en forma de listado e os materiais que poden realizarse na casa ou no ámbito familiar e que estimulan a psicomotricidade fina e a coordinación  grafomanual, ou, o que é o mesmo a  pre-escritura.

• Pintar libremente cos dedos e coas mans con pintura de dedos.
• Realizar trazos con  lápices, ceras,  rotuladores,  témperas… sobre papel, cadernos, papel continuo…
• Xogar con plastilina, barro ou masas sensoriais.
• Realizar transvasamentos de auga, legumes,  canicas, grans de arroz...., entre recipientes utilizando a man, culleres, pinzas,  pipetas de  succión para líquidos ou volcando con recipientes con diferentes asas.
• Abrochar e  desabrochar botóns, peches,  velcros,  cremalleras,  corchetes…
• Pulsar  interruptores, abrir e pechar fechaduras, pasadores,  pestillos…
• Abrir e pechar recipientes con diferentes tipos ou tamaños de tapa ou peche.
• Xogos de introducir obxectos por diferentes buracos ou caixas ou murais nos que o neno teña que tirar de diferentes obxectos para extraelos.
• Xogar con pelotas de diferentes texturas, pesos, tamaños… Xogar a atrapala apretala, pasala dunha man a outra…
• Facer contacontos e pequenas “obras de teatro” utilizando os dedos ou marionetas de dedos. Tamén son interesantes os contos “ quiet  book” (conto de tea).
• Coller moedas e introducilas en huchas ou recipientes con  ranuras
• Xogar con pinzas da roupa.
• Xogar con pequenas  peonzas de dedos, ou co xogo da ra  saltarina
• Xogos de torcas e parafusos: necesitamos torcas e parafusos de distintos tamaños (se poden ser diferentes cores mellor).
• Xogo de  pinchiños ou mosaicos.
• Outros xogos comerciais existentes no mercado: quebracabezas de encaixes,  as contas  Hama ou “ pixels”(contas de diversos tamaños coas que podemos facer figuras de aspecto pixelado), os Legos ou  xogos de construción, xogos  ensartables...
• Teclear ou tocar pianos, órganos ou xilófonos de xoguete.
• Ensartar bolas nunha corda (facer colares): con bolas grandes, macarróns anchos, bolas máis pequenas…. ou mesmo se poden improvisar  boliñas cortando  palliñas (de bebida) con anchos diferentes.
• Rasgar papel cos dedos ou cortar papel con tesoiras.
• Xogar con plantillas ou regras de formas: existen plantillas con formas xeométricas ou figuras de animais e obxectos moi interesantes para preparar a súa man para a escritura.
• Colorear debuxos.

Hai outras actividades cotiás que favorecen a estimulación  psicomotriz: colocarse aneis nos dedos, debullar xudías verdes, chícharos, unha  mazorca de millo,  desgajar unha laranxa ou  mandarina, pelar un plátano, soarse o nariz…..   

Non debemos dar todo feito aos nenos!

A continuación, preparamos a listaxe de materiais necesarios. Non se trata de ter e ofrecer ao neno todo o material de golpe nin de sobreestimulalo. Trátase de crear recunchos estimuladores. Debémoslle presentar actividades inspiradoras nun contexto de xogo compartido. Nun lugar e nun clima  atraínte, vánselle presentando materiais nun contexto de experiencias divertidas a compartidas coa familia.

Non é necesario dispoñer de todo o material aquí presentado de golpe, incluso pode ser contraproducente. Sabemos que os nenos se saturan e abúrrense pronto.

Trataríase de ir renovando ou rotando o material cada semana ou cada quince días para ir incorporando estímulos novos e que se vaian animando pouco a pouco a investigar con todo tipo de materiais.

Tamén sería interesante dar ás súas producións o valor que merecen.  Isto fará que o neno vexa reforzada a súa  autoestima, o que contribuirá a que o proceso creativo siga fluíndo.

• Pinturas de cores (de cera e de madeira)
• Pinturas de dedos
• Témperas
• Acuarelas
• Rotuladores
• Bolígrafos de cores
• Xices
• Lousa negra
• Lousa branca tipo “ Veleda”
• Rotuladores para lousa branca
• Pinceis de distintos grosores
• Folios brancos e de cores
• Cartolinas
• Papel charol de cores
• Barro (arxila)
• Plastilina
• Masas para  modelar

• Pinzas da roupa
• Frascos / Vasos /  Xarriñas /
• Candados/chaves/ Interruptores
• Botóns (para cálculos, facer transvasamentos, introducir en recipientes)
• Coladores
• Palliñas
• Pinzas de servir de diferentes tamaños
• Pipetas
• Bandexas con compartimentos (cubitos de xeo, bandexas de repostería)
• Supermercados

• Arroz
• Legumes (lentellas, xudías, garavanzos…)
• Froitos secos con casca para contar, pegar, facer transvasamentos.
• Pasta de sopa de letras (para transvasamentos e iniciación lectora)
• Macarróns
• Pan relado (para realizar transvasamentos con  culleriñas)
• Colorantes para líquidos (realizar transvasamentos máis atractivos)

• Frascos, botes e recipientes de tamaños distintos con tapas e sistemas diferentes de apertura 
• Obxectos de reciclaxe: bandexas, rolos de cociña, envases tipo  Pringles, tapóns, hueveras…
• Xerras con diferentes sistemas de agarre
• Azucreiros (con  pitorros ou sistema de envorco)
• Cucharitas
• Pipetas
• Aquí deixámosvos esta lista para que poidades imprimila e levala con vosos

“Unha vez que axudemos aos nenos a percibirse a si mesmos como autores ou inventores, unha vez que se lles axuda a descubrir o pracer da investigación, 
a súa motivación e o seu interese explotan” Loris Malaguzzi

FONTE: Dionisia Plaza. Centro de Rehabilitación Médico Psicopedagóxico

Loris  Malaguzzi

MÁIS ACTIVIDADES DE MOTRICIDADE FINA

• Proporcionar aos nenos obxectos e xoguetes con texturas diferentes. 
• Nun recipiente con area buscar obxectos escondidos.
• Colocar pinzas nun cordel. 
• Sacar obxectos dunha caixa con ocos
• Cunha culler levar azucar dun recipiente a outro.
• Pulsar interruptores.
• Abrir recipientes.
• Meter moedas nunha hucha.
• Facer colares de perlas e con pastas.
• Botóns de diferentes tamaños para abrochar e desabrochar.
• Facer guirnaldas.
• Realizar punteado.
• Rachado de papel cos dedos.
• Facer encartados.
• Facer trenza con lana.
• Fiar colares.
• Lixar.
  
• Estampar.
• Modelar con plastilina, masa, area, barro.
• Encher figuras con diferentes materiais.
• Facer exercizos de mans e dedos: golpeando a mesa, xogando aos monicreques con mans e dedos.
• Pintar cos dedos utilizando témpera, auga, barro.
• Pintar cos dedos, con: lapis de cera, témpera, barro,
• Recortar con tesoiras.
• Facer movementos de pinza cos seus dedos índice e pulgar.
• Trasladar obxectos pequenos como: lentellas, garavanzos, sementes, alpiste, etc. dun prato a outro, só usando os dedos índice e pulgar.
• Envolver obxectos pequenos en papel.
• Enroscar tapas de distintos envases.
• Facer chourizos de plastilina e cortalos coa tesoira.
• Cortar seguindo unha liña recta, daquela oblicua ou inclinada.
• Picar co punzón sobre a liña.
• Tocar, apertar, sacudir, golpear, pellizcar, axitar, agarrar e soltar, palmear, fregar palmas e obxectos de diferentes texturas e tamaños.
• Palmas e dedos unidos: diferentes combinacións de movementos. (enlazar, separar e unir dedos, separar palma, separar palma e dedos mantendo xemas unidas, acariñarse)
• Teclear.
• Escalar cos dedos.
• Puño pechado: liberar dedo a dedo: contar
• Dicir que si e que non cos dedos e as mans.
• Subir unha escaleira imaxinaria pola parede cos dedos.
• Apertar pelotas pequenas, pasalas dunha man a outra.
• As mans abrázanse, escóndense, saúdanse, apértanse.
• Lembrar continuamente á nena(ou) a toma correcta do lapis. Utilizar lapis triangular.
• Engurrar papel e formar pelotas.
• Facer trazos libremente sobre a area e/ou sobre a auga.
• Realizar xestos coas mans acompañando a cancións infantís.
• Virar as mans, primeiro cos puños pechados, despois cos dedos estendidos.
• Enredar un lazo nun pau de madeira.
• Pegar adhesivos: despegar os adhesivos e pegalas en lugares determinados ou libremente.
• Formar torres con bloques.
• Estirar gomas, elásticos...
• Xogos con marionetas de dedos.

XOGOS DE MANS E DEDOS

• Mover as dúas mans simultaneamente en varias direccións (cara arriba, cara abaixo, movemento circular......).
• Imitar coas mans movementos de animais (león movendo as garras, paxaro voando?) ou de obxectos (aspas do muíño, hélices de helicóptero).

• Abrir unha man mentres se pecha a outra, primeiro amodo, logo máis rápido.
• Abrir e pechar os dedos da man, primeiro simultaneamente, daquela alternándoas. Ir aumentando a velocidade.
• Xuntar e separar os dedos, primeiro libremente, daquela seguindo ordes.
• Tocar cada dedo co pulgar da man correspondente, aumentando a velocidade.
• "Tocar o tambor" ou "teclear" cos dedos sobre a mesa, aumentando a velocidade.
• Coa man pechada, sacar os dedos uno detrás doutro, empezando polo meñique
  

FONTE: Mi profe de PT

IDEAS PARA AXUDAR A COLLER O LAPIS

Moitas das dificultades que presentan os nenos á hora de aprender a escritura cursiva teñen a súa orixe nunha falta de habilidade para coller ben o lapis. Isto pódese solucionar aplicando algunhas técnicas sinxelas, destinadas a reeducar os hábitos incorrectos adquiridos polo neno/a.

Doutra banda resulta fundamental realizar actividades de motricidade fina, que implican movementos de precisión relacionados con tarefas onde se utilizan os ollos, os dedos e as mans. Mediante estas actividades prensoras tratarase de desenvolver  habilidades e destrezas básicas, que repercuten directamente no manexo e a suxeción do lapis.

Por norma xeral, a partir dos dous anos e medio o neno/a  adoita ser capaz de captar e memorizar a posición das mans ao suxetar o lapiceiro. Polo cal a esta idade xa se pode comezar a practicar co neno o agarre do lapis co fin de que aprenda a posición correcta dos dedos e da boneca para a súa posterior escritura. Pero será a partir dos cinco, seis anos cando establecerá un agarre en pinza funcional do lapis.

As destrezas da motricidad fina desenvólvense a través do tempo, da experiencia e do coñecemento e requiren intelixencia normal (de maneira tal que se poida planear e executar unha tarefa), forza muscular, coordinación e sensibilidade normal. (Berruelo, 1990).

A aprendizaxe da lectura e da escritura non sempre van á vez.  Moitos nenos saben ler e, con todo, teñen dificultades para escribir.

Algúns nenos presentan problemas na escritura causada por:

• Dificultades na motricidad fina
• Unha mala coordinación óculo manual.
• Unha forma estraña de coller o lapis, que dificulta o proceso de escritura, tensa os músculos da man e cansa os dedos.
• Os trastornos na presión adóitanse producir como consecuencia dunha tensión excesiva na suxeición do útil de escritura. A tensión pode orixinarse no ombreiro, debido a unha postura inadecuada e, baixar polo brazo ata a man que escribe. Ao realizar demasiada presión a escrita adoita ser "agresiva", chegando mesmo a facer buracos no papel. Tamén a presión insuficiente por falta de forza nas mans, pode motivar que o lapis se mova dando lugar a unha escritura "frouxa" e insegura. En ocasións, unha presión excesiva pode estar a encubrir unha falta de forza nas mans, que se manifesta nunha presión excesiva e inadecuada por falta de control.
• Para colorear e escribir ben necesitamos ter forza muscular nas mans, boa motricidade fina, adecuada percepción visual,  un adecuado desenvolvemento da coordinación óculo manual, unha correcta posición corporal e  coller ben o lapis.
•  Algúns nenos teñen unha forma estraña de coller o lapis, que dificulta o proceso de escritura, tensa os músculos da man e cansa os dedos.
•  Para facilitar coller ben o lapis podemos utilizar  lapis e pinturas  triangulares. En caso necesario pódese utilizar  un adaptador especial de plástico que pode axudar a reducir a tensión.

• A miúdo atopámonos  nenos e nenas que collen o lapis de forma incorrecta, a maioría chegan ao centro escolar con este erro tan afianzado que aos mestres e mestras resúltalles difícil por non dicir imposible corrixilo. Algúns adultos tamén o collen mal ou non saben cal é a forma correcta. Aprender a coller o lapis de forma adecuada é máis complicado do que parece. Require un bo control da motricidad fina, e esta pódese exercitar de maneira divertida para ell@s. Hai algo que convén equilibrar  e é a forza coa que algúns nen@s toman o seu lapis. Máis que collelo aférranse a el dificultando o proceso de aprendizaxe.

Usade o seguinte truco. Pódese utilizar un botón, unha moeda ou calquera cousa redonda que el ou ela poidan agarrar.

XOGA! Os xogos poden facerte mellorar,  permitiranche utilizar algunhas habilidades necesarias para controlar mellor o lapis.

• Facendo debuxos libres
• Debuxando círculos liñas rectas, horizontais, verticais e oblicuas sobre papel, pizarra ...... Para empezar, debemos utilizar follas grandes sen liñas. Debemos pedirlles que escriban de esquerda a dereita. Cando xa domine o trazo debemos repetir o mesmo exercicio utilizando un papel con liñas moi espaciadas entre si, posteriormente pódese utilizar cuadrícula  grande.
• Xogando con plastilina,  modelar bolas de plastilina cos dedos índice e pulgar.
• Rasgar papeis, recortar anacos de papel coas mans, libremente (papel de seda, revistas e xornais).
• Facer bolas grandes e pequenas de papel. Desmenuzar: papel de seda, faragulla de pan...

FONTE: orientacionondújar