ADAPTACIÓNS EN EDUCACIÓN FÍSICA PARA ALUMNADO CON NEAE - EF

Unha análise dos diferentes aspectos que aparecen na lexislación revela un especial interese cara á atención á diversidade, aceptando as diferenzas entre os nenos. Isto levaría a que o neno sexa atendido, non tan só en función das súas limitacións, senón das necesidades educativas que puidese expor.Un modelo de intervención que permita atender as necesidades dos alumnos no contexto dunha aula ordinaria debería:

1. Coñecer aos nenos con dificultades. A información médica é necesaria para medir os límites nas sesións de Educación Física. 
2. Coñecer as actividades. Propoñer actividades variadas que sexan as mesmas que ao resto do grupo, que favorezan a inclusión e cooperativas; que promovan o establecemento de relacións sociais e interpersoais.
3. Tomar decisións respecto de: A organización e a metodoloxía para utilizar debe facer compatible o traballo do grupo clase, co traballo e progreso dos nenos. A prevención dalgunhas dificultades e conflitos é clave para poder actuar en consecuencia.

Para realizar un proceso de inclusión dos nenos con Necesidades Educativas Especiais no proceso de ensino-aprendizaxe, débense levar a cabo estratexias que procuren que este sexa o máis normalizado posible. Para iso é fundamental identificar as necesidades de cada neno e coñecer: - As condicións da contorna: familia, escola... - As experiencias anteriores - As calidades físicas básicas: forza, velocidade? - As características sociomotrices: A partir das relacións que estableza cos seus compañeiros desenvolveranse as bases da conduta social do neno e da súa personalidade. A análise realizada deberá diferenciar: Análise cualitativa (con quen se relaciona) e cuantitativo(rexistro do número de relacións establecidas) - As condutas disruptivas: As condutas motrices que dificultan o desenvolvemento habitual da sesión de educación física. Tras a súa identificación propoñerase un programa de intervención. - O "estilo de aprendizaxe" do alumno: o contexto idóneo favorecedor da aprendizaxe. Probablemente, cada alumno terá unhas características particulares que farán que alcance o seu mellor rendemento nunhas determinadas condicións de ensino.

Os apoios deben proporcionarse de forma que non chamen a atención, é dicir, dentro da dinámica do xogo. Entre eles podemos sinalar: - Apoio físico: consiste na máxima proporción de axuda que necesita unha persoa para completar unha tarefa. Isto pode implicar tomar ao neno/a de a man e acompañarlle fisicamente na realización da tarefa. - Apoio gestual: Son indicacións - Apoio verbal: Fundaméntase en instrucións sinxelas dadas de palabra. Poden utilizarse en combinación cos gestuales e físicos. - Modelado: Consiste en facer unha demostración previa da actividade, de modo que o neno poida imitar ao adulto ou a un compañeiro/a. - Moldeado: Procedemento que se aplica para ensinar habilidades novas. É necesario definir a tarefa para realizar e subdividirla en pequenos pasos sucesivos. É moi importante desenvolver xogos cooperativos. Estes permiten evitar situacións de rexeitamento e exclusión, diminuír as probabilidades de experiencias motrices negativas, favorecer o desenvolvemento motriz e fomentar un clima positivo e tolerante. Para a organización do espazo dous son as opcións que podemos adoptar: Organizar o espazo de forma que sexan os nenos os que exploren e experimenten libremente ou integrar esta experimentación dentro dunha historia, o que estaría dentro dos espazos de acción e aventura.

Ademais, das estratexias sinaladas, habería que engadir tamén: - Adecuar a linguaxe ao nivel de comprensión dos alumnos. - Utilizar distintas canles para transmitir a información (oral, escrito, visual e gestual). - Situación ao alumno preto do profesor ao realizar as actividades. - Escoller o momento no que se informa da actividade. - Traballo individual ou grupal: ás veces é preferible realizar actividades onde se poida desenvolver un autoaprendizaje e noutros realizar grupos de ensino. - Uso de reforzadores e motivacións. O uso de reforzadores positivos ante a aparición dunha conduta que queremos fomentar. - Definir coa maior precisión posible as tarefas propostas. - Utilizar distintos agrupamientos: parellas, pequeno grupo? O uso de diferentes agrupamientos e o equilibrio entre a dinámica de traballo individual e colectivo favorece a aparición de procesos de cooperación e, ao tempo de reforzo personalizado. - Asignación de roles concretos. - Uso de rutinas. - Contratos. Poden ser individuais ou colectivos.

EDUCACION FISICA Y DISCAPACIDAD MOTRIZ. ESTRATEGIAS DE INTERVENCION

              

Autor: FLORES VALENCIA, RAMIRO  

Editorial:  TRILLAS 

EDUCACIÓN FÍSICA ADAPTADA. PROPUESTA PARA PRIMARIA

Presenta unha variedade de propostas para traballar a Educación Física cando no grupo hai persoas con necesidades educativas especiais. Achega moitas suxestións e actividades. A actividade física exponse desde a perspectiva da motivación ofrecendo ocasións e oportunidades para mellorar non só as capacidades físicas e habilidades senón tamén aquelas relacionadas co respecto ás diferenzas e a necesidade de satisfacer as ansias de compartir que en todos está presente.

AUTORES:Sonia Asún Dieste - Pilar Burillo Arilla - Mari Cañada Vicente - Rosa Abel González Fabre - Jose Luís Navarro Vázquez - Milagres Sancho Ferrer.
Inde EDITORIAL

ADAPTACIÓN CURRICULAR NA ÁREA DE EDUCACIÓN FÍSICA

Adaptaciones en EF

Publicado na revista dixital EmáisF 

FONTE: Juan Carlos Muñoz Díaz. Profesor de EF

SÍNDROME DE MARFAN. RECOMENDACIÓNS EDUCATIVAS E EXERCIZO FÍSICO (II)

O exercicio é importante para as persoas con síndrome de Marfan, xa que xera numerosos efectos beneficiosos:

• Reduce a presión arterial e axuda ao fortalecemento cardiovascular
• Reduce o peso
• Regula o metabolismo e a función dixestiva
• Aumenta a densidade ósea e a masa muscular 

O déficit na fibrilina (FBN-1) ocasiona un corpo máis débil. Nas persoas afectadas pola síndrome de Marfan requírense algunhas modificacións no exercicio a realizar: 

A maioría das persoas con síndrome de Marfan deben facer exercicio de baixa intensidade regularmente (a un nivel aeróbico de traballo no 50-60 % da súa frecuencia cardíaca máxima).

As actividades de baixo impacto deben ser adaptadas para satisfacer os seus requisitos específicos ortopédicos, cardiovasculares e oftalmológicos.

Se non hai evidencia de dilatación da aorta, pódese permitir actividade en niveis superiores de intensidade.

Moi importante a realización de fisioterapia para mellorar o ton muscular, e como sinalabamos anteriormente, a actividade física moderada non traumática (natación) dacordo ao compromiso cardíaco.

A ausencia total do ton muscular e a hiperlaxitud REQUIREN exercicios de fortalecemento.
En xeral, EVITAR ACTIVIDADES RELACIONADAS CON MOITO PESO ou ESFORZO ISOMÉTRICO INTENSO


Non se deben esquecer unha serie de consideracións previas antes de realizar o exercicio físico, como:

As persoas con este síndrome adoitan ter dificultade na visión, polo que a coordinación ollo-mano é máis difícil.

Adoitan tomar medicación, como betabloqueantes, anticoagulantes, polo que hai que evitar actividades de esforzos intensos.

Teñen problemas osteoarticulares como laxitud con tendencia a luxaciones articulares, debilidade física e limitación da mobilidade da columna, polo que hai que evitar actividades de impacto e de alta intensidade.

Por tanto, DEBEN EVITARSE: 

• Deportes competitivos (excepto o golf, que é considerado un deporte suave).
• As actividades que impliquen esforzo excesivo nas articulacións porque poden causar dislocacións ou danos na superficie da articulación.
• Deportes de contacto físico, polo perigo de lesións ósteo-articulares.
• Mergullo, pola repercusión negativa que pode ter a nivel cardiovascular.
• Exercicio extenuante (eleva a tensión arterial e produce contracturas musculares e outras alteracións do aparello locomotor).

Os DEPORTES RECOMENDABLES para afectados pola síndrome de Marfan son actividades de baixo risco, xeralmente con alto compoñente aeróbico e de baixa intensidade: ciclismo, natación, sendeirismo, pesca, Tai Chi, golf .....

Actividade Física

SÍNDROME DE MARFAN. RECOMENDACIÓNS EDUCATIVAS E EXERCIZO FÍSICO (I)

A síndrome de Marfan ten unha serie de problemas médicos que deben ser acomodados na contorna escolar.

Os nenos con síndrome de Marfan poden enfrontarse  ás seguintes dificultades :

• Visión deficiente
• Fatiga
• Falta de alento
• Dificultade para soster o lapis e polo tanto escribir
• Dor crónica
• Dores de cabeza
• Restricións á actividade física, incluíndo a cantidade de peso que poden levantar

Debido a estas necesidades especiais, un estudante con síndrome de Marfan pode requirir algunhas medidas no ámbito escolar:

• Primeiro os mestres mestras que traballan con este alumnado deben ter toda a información médica e establecer as actuacións adecuadas en caso de emerxencia.

• A maioría dos afectados son miopes, algúns de gravidade. Ademáis, algúns deles teñen dislocación do cristalino ou desprendemento da retina. O sentar en primeira fila facilita que vexan mellor o encerado ou a pizarra dixital, ou ....... Algúns nenos incluso poden necesitar axudas visuais especiais como pantallas de aumento ou equipos de vídeo. Os estudantes de maior idade quizais desexen usar unha gravadora para complementar os seus apuntamentos de clase.

• A altura excesiva para a súa idade pode crear problemas ao sentar. É imposible aprender en condicións de incomodidade física. Sería de gran axuda se o mobiliario puidese adaptarse.

• Hai que permitir que os estudantes teñan un tempo extra para chegar dun lugar a outro na escola e reducir o exceso de "paseos".

• En relación á escritura poderían necesitar máis tempo para as probas escritas. Os estudantes poderían ditar as respostas en lugar de escribir durante longos períodos de tempo ou usar equipos informáticos que lles permitan escribir menos.

• Algúns estudantes poderían necesitar axustar o seu horario escolar de forma tal que lle permitise máis tempo libre para descansar sen deixar de cumprir os requisitos académicos.

• O alumnado con síndrome de Marfan pode e debe xogar, facer exercicios e estar activos en xeral; só teñen que aprender a ter un pouco máis de coidado. Aínda que o médico sempre debe ter a palabra final acerca de que actividades son seguras.

• Valoraremos se precisa apoio psicológico tanto para o alumno como para a súa familia. Avaliar aspectos positivos do neno e capacidade dos pais de tratalo como un neno como todos con capacidades diferentes. Buscar grupos e literatura de apoio. Na adolescencia, apoiar con educación/hábitos respecto do estilo de vida, limitacións físicas e ocupacionais, sexualidade, reprodución e riscos xenéticos. FONTE Rev. Médica Chile. 134. Pamela Oliva N¹, Regina Moreno A², M. Isabel Toledo G¹, Andrea Montecinos O^a, Juan Molina P¹.

• A actividade física debe ser personalizada segundo as condicións ortopédicas e oftalmolóxicas de cada un. Deben existir directrices para as actividades baseándose no problema cardiovascular. En xeral as persoas con Síndrome de Marfan deben evitar actividades que involucren esforzos isométricos como levantamento de pesas, escalar alturas pronunciadas, e outros. Múltiples repeticións dun exercicio con pouca resistencia son mellores que poucas repeticións con moito esforzo. En aeróbicos non debe pasarse do 50% de capacidade. Se a persoa está a tomar un beta-bloqueantes deberá manter o seu pulso baixo as 100 pulsacións por minuto. Se non toma beta-bloqueantes, debe mantelo baixo 110 pulsacións.
  

Debido a que se ven diferentes, os estudantes con síndrome de Marfan poden ser moi conscientes de si mesmos e as súas ¨diferenzas¨ e con frecuencia son branco de burlas e acoso escolar. É importante que os mestres sexan conscientes disto e tomen medidas para tratar de evitalo. Debido a que as burlas a miúdo proveñen da ignorancia, a educación dos outros estudantes sobre a síndrome de Marfan pode axudar a previr as burlas e o acoso.

En canto á estimulación temperá Consideramos que tal vez o máis importante sexan os xogos que traballen a motricidade, principalmente a grosa, para conseguir manter o mellor ton muscular posible, e dentro destes consideramos moi interesante os que leven movementos amplos de membros superiores que á vez de traballar a forza dos brazos traballen a musculatura da caixa torácica.

Doutra banda, en caso de haber afectación da vista recomendamos, ben xogos de estimulación visual que minimicen esta afectación se é posible, ou ben xogos que desenvolvan o resto dos sentidos.

Xogos para unha estimulación cognitiva precoz, de categorización, lóxica, memoria ou causa-efecto poden minimizar problemas posteriores. Seria importante xogos que eviten o illamento social, así como xogos de logros que incrementen a autoestima.

Sobre todo, lembremos que os nenos necesitan ser nenos. Os nenos con síndrome de Marfan necesitan xogar e rirse, e saber que son moitas máis as cousas que poden facer que as que non poden facer.

SÍNDROME DE MARFAN. RECOMENDACIÓNS EDUCATIVAS E EXERCIZO FÍSICO (II)

FONTE: FUN4US

ALGÚNHAS ORIENTACIÓNS SOBRE EXERCIZOS FÍSICOS PARA S. DE RETT.

S. RETT. Exercizos e posturas

FONTE: Dr. Vicente García Aymerich. Rehabilitación Infantil Hospital "La Fé" de Valencia.

TRASTORNOS NEUROMUSCULARES. ACTIVIDADES PSICOMOTRICES

Desde o Centro escolar debemos estimular o óptimo desenvolvemento do alumnado en todas as áreas do seu crecemento e desenvolvemento (Holmgren, 1995)

ALGUNHAS ACTIVIDADES PARA DEDOS

• Abrir e pechar os puños repetidamente. Primeiro unha man; daquela a outra e ao final xuntas. 

• Xuntar e separar os dedos repetidamente. Primeiro unha man, daquela a outra e ao final as dúas á vez.
• Tecleos: golpear sucesivamente sobre a mesa, cada un dos dedos dunha man, á vez que lles imos nomeando, daquela os da outra. Golpear simultaneamente coas dúas mans os mesmos dedos, sobre a mesa; os dous meniques, os dous anulares, os dous corazón, etc.
• Separar o dedo pulgar o máis posible do resto dos dedos; pechalo xuntándoo o máis posible ao índice.
• Círcunducción do dedo pulgar, obrigando a este dedo para dar voltas completas sobre si mesmo nun sentido e noutro mantendo quietos o resto dos dedos.
• Golpear sobre a mesa de forma alternativa: un dedo dunha man, o mesmo da outra; por ex.: meñique dunha man, meñique da outra, anular dunha man, anular da outra, etc.
• Sentados, co cóbado apoiado sobre a mesa e o brazo vertical, opoñer cada dedo ao pulgar. Con cada dedo sobre o pulgar, facer coma se tirara canicas 
• Colocar nos pupitres sementes variadas, un bote de cola e pinceis. Sen ningunha orde, os nenos que vaian collendo as sementes dunha nunha, as embadurnen de cola co pincel e as coloquen nunha folla, facendo diferentes composicións.
• 

• Coas palmas das mans apoiadas sobre a mesa, separar e xuntar entre si os dedos de cada. man todo o posible. Primeiro unha man, daquela a outra, ao final xuntas.
• Enroscar e desenroscar parafusos, tapóns de botellas, tubos, frascos, etc. Comezar por tamaños grandes, logo diminuír o tamaños máis pequenos.
  

• Ao final de cada exercicio relaxar os dedos, sacudíndoos cara abaixo.
• Relaxar os brazos: sentado na cadeira con brazos caídos e con pelotas de goma pequenas, unha en cada man, comprimilas todo o que se poida, logo afrouxar as mans ata que as pelotas caian (Chana, 1999).

Xogar a facer coas mans "bonequiños de sombra", por exemplo:

EDUCACIÓN FÍSICA EN CADEIRA DE RODAS

Educación Física en silla de ruedas 

GUÍA ACTIVIDADES FÍSICAS PARA DISTROFIA MUSCULAR DE DUCHENNE

Guia Familias Distrofia Muscular de Duchenne. Exercicio Físico

GUÍA ACTIVIDADES DE EDUCACIÓN FÍSICA PARA DANO CEREBRAL ADQUIRIDO (DCA)

Daño Cerebral Adquirido Guía De Actividades Físico Deportivas

FONTE: IMSERSO

ACTIVIDADES FÍSICAS PARA PERSOAS CON DISCAPACIDADES

Actividades físicas para persoas con discapacidades

DEPORTE E PARÁLISE CEREBRAL e/ou DANO CEREBRAL ADQUIRIDO

Federación Española de Deportes de Persoas con PC ou/e Dano Cerebral Adquirido

EDUCACIÓN FISICA ADAPTADA PARA ALUMNADO CON DISFUNCIONALIDADE MOTRIZ

Educación Física Adaptada alumnado con Disfuncionalidade Motriz. PRIMARIA 

ALGUHAS SUXERENCIAS PARA EF E PSICOMOTRICIDADE. DM

PSICOMOTRICIDADE E EDUCACIÓN FÍSICA CON DM

Alumnos con discapacidad en clase de EF convencional

LECTURA. AVALIACIÓN. ENSINANZA-APRENDIZAXE. E/A.

Suxerencias para impartir EF/Psicomotricidade con alumnado DM

Psicomotricidade e EF con alumnado DM.

Deporte inclusivo en la escuela. Luís García Abadía

  

• TAXONOMÍA DE BLOOM ACTUALIZADA. Fonte: Alfredo Vela, Ticsyformación

• Guía de evaluación. Destrezas lectoras en Primaria.
• Guía de evaluación. Destrezas lectoras en Secundaria.
• Programa de apoyo específico a la lectura. Orientación Andújar.
• Ficha de seguimento do programa de apoio específico á lectura. Orientación Andújar

• Taxonomía de Bloom y sus actualizaciones. Eduteka.
• Taxonomía de Bloom para la era digital. Eduteka.

Fonte: Educativo Origami. Andrew Churches.

METODOLOXÍA PARA A ENSINANZA APRENDIZAXE, E/A.

• El trabajo cooperativo como metodología para la escuela inclusiva.
• Recapacita. Pensar para aprender. Guía del profesor. Fundación Maphre.
• Recapacita. Pensar para aprender. Guía del alumno. Fundación Maphre.
• Recapacita. A avaliación, instrumentos para o profesor. Fundación Maphre.