MÁIS ACTIVIDADES DE MOTRICIDADE FINA

• Proporcionar aos nenos obxectos e xoguetes con texturas diferentes. 
• Nun recipiente con area buscar obxectos escondidos.
• Colocar pinzas nun cordel. 
• Sacar obxectos dunha caixa con ocos
• Cunha culler levar azucar dun recipiente a outro.
• Pulsar interruptores.
• Abrir recipientes.
• Meter moedas nunha hucha.
• Facer colares de perlas e con pastas.
• Botóns de diferentes tamaños para abrochar e desabrochar.
• Facer guirnaldas.
• Realizar punteado.
• Rachado de papel cos dedos.
• Facer encartados.
• Facer trenza con lana.
• Fiar colares.
• Lixar.
  
• Estampar.
• Modelar con plastilina, masa, area, barro.
• Encher figuras con diferentes materiais.
• Facer exercizos de mans e dedos: golpeando a mesa, xogando aos monicreques con mans e dedos.
• Pintar cos dedos utilizando témpera, auga, barro.
• Pintar cos dedos, con: lapis de cera, témpera, barro,
• Recortar con tesoiras.
• Facer movementos de pinza cos seus dedos índice e pulgar.
• Trasladar obxectos pequenos como: lentellas, garavanzos, sementes, alpiste, etc. dun prato a outro, só usando os dedos índice e pulgar.
• Envolver obxectos pequenos en papel.
• Enroscar tapas de distintos envases.
• Facer chourizos de plastilina e cortalos coa tesoira.
• Cortar seguindo unha liña recta, daquela oblicua ou inclinada.
• Picar co punzón sobre a liña.
• Tocar, apertar, sacudir, golpear, pellizcar, axitar, agarrar e soltar, palmear, fregar palmas e obxectos de diferentes texturas e tamaños.
• Palmas e dedos unidos: diferentes combinacións de movementos. (enlazar, separar e unir dedos, separar palma, separar palma e dedos mantendo xemas unidas, acariñarse)
• Teclear.
• Escalar cos dedos.
• Puño pechado: liberar dedo a dedo: contar
• Dicir que si e que non cos dedos e as mans.
• Subir unha escaleira imaxinaria pola parede cos dedos.
• Apertar pelotas pequenas, pasalas dunha man a outra.
• As mans abrázanse, escóndense, saúdanse, apértanse.
• Lembrar continuamente á nena(ou) a toma correcta do lapis. Utilizar lapis triangular.
• Engurrar papel e formar pelotas.
• Facer trazos libremente sobre a area e/ou sobre a auga.
• Realizar xestos coas mans acompañando a cancións infantís.
• Virar as mans, primeiro cos puños pechados, despois cos dedos estendidos.
• Enredar un lazo nun pau de madeira.
• Pegar adhesivos: despegar os adhesivos e pegalas en lugares determinados ou libremente.
• Formar torres con bloques.
• Estirar gomas, elásticos...
• Xogos con marionetas de dedos.

XOGOS DE MANS E DEDOS

• Mover as dúas mans simultaneamente en varias direccións (cara arriba, cara abaixo, movemento circular......).
• Imitar coas mans movementos de animais (león movendo as garras, paxaro voando?) ou de obxectos (aspas do muíño, hélices de helicóptero).

• Abrir unha man mentres se pecha a outra, primeiro amodo, logo máis rápido.
• Abrir e pechar os dedos da man, primeiro simultaneamente, daquela alternándoas. Ir aumentando a velocidade.
• Xuntar e separar os dedos, primeiro libremente, daquela seguindo ordes.
• Tocar cada dedo co pulgar da man correspondente, aumentando a velocidade.
• "Tocar o tambor" ou "teclear" cos dedos sobre a mesa, aumentando a velocidade.
• Coa man pechada, sacar os dedos uno detrás doutro, empezando polo meñique
  

FONTE: Mi profe de PT

COMO ESTIMULAR A GRAFOMOTRICIDADE

IDEAS DE ACTIVIDADES PARA TRABALLAR NA CASA A  GRAFOMOTRICIDADE Ou  PRE-ESCRITURA

A continuación presentamos unha recompilación de actividades en forma de listado e os materiais que poden realizarse na casa ou no ámbito familiar e que estimulan a psicomotricidade fina e a coordinación  grafomanual, ou, o que é o mesmo a  pre-escritura.

• Pintar libremente cos dedos e coas mans con pintura de dedos.
• Realizar trazos con  lápices, ceras,  rotuladores,  témperas… sobre papel, cadernos, papel continuo…
• Xogar con plastilina, barro ou masas sensoriais.
• Realizar transvasamentos de auga, legumes,  canicas, grans de arroz...., entre recipientes utilizando a man, culleres, pinzas,  pipetas de  succión para líquidos ou volcando con recipientes con diferentes asas.
• Abrochar e  desabrochar botóns, peches,  velcros,  cremalleras,  corchetes…
• Pulsar  interruptores, abrir e pechar fechaduras, pasadores,  pestillos…
• Abrir e pechar recipientes con diferentes tipos ou tamaños de tapa ou peche.
• Xogos de introducir obxectos por diferentes buracos ou caixas ou murais nos que o neno teña que tirar de diferentes obxectos para extraelos.
• Xogar con pelotas de diferentes texturas, pesos, tamaños… Xogar a atrapala apretala, pasala dunha man a outra…
• Facer contacontos e pequenas “obras de teatro” utilizando os dedos ou marionetas de dedos. Tamén son interesantes os contos “ quiet  book” (conto de tea).
• Coller moedas e introducilas en huchas ou recipientes con  ranuras
• Xogar con pinzas da roupa.
• Xogar con pequenas  peonzas de dedos, ou co xogo da ra  saltarina
• Xogos de torcas e parafusos: necesitamos torcas e parafusos de distintos tamaños (se poden ser diferentes cores mellor).
• Xogo de  pinchiños ou mosaicos.
• Outros xogos comerciais existentes no mercado: quebracabezas de encaixes,  as contas  Hama ou “ pixels”(contas de diversos tamaños coas que podemos facer figuras de aspecto pixelado), os Legos ou  xogos de construción, xogos  ensartables...
• Teclear ou tocar pianos, órganos ou xilófonos de xoguete.
• Ensartar bolas nunha corda (facer colares): con bolas grandes, macarróns anchos, bolas máis pequenas…. ou mesmo se poden improvisar  boliñas cortando  palliñas (de bebida) con anchos diferentes.
• Rasgar papel cos dedos ou cortar papel con tesoiras.
• Xogar con plantillas ou regras de formas: existen plantillas con formas xeométricas ou figuras de animais e obxectos moi interesantes para preparar a súa man para a escritura.
• Colorear debuxos.

Hai outras actividades cotiás que favorecen a estimulación  psicomotriz: colocarse aneis nos dedos, debullar xudías verdes, chícharos, unha  mazorca de millo,  desgajar unha laranxa ou  mandarina, pelar un plátano, soarse o nariz…..   

Non debemos dar todo feito aos nenos!

A continuación, preparamos a listaxe de materiais necesarios. Non se trata de ter e ofrecer ao neno todo o material de golpe nin de sobreestimulalo. Trátase de crear recunchos estimuladores. Debémoslle presentar actividades inspiradoras nun contexto de xogo compartido. Nun lugar e nun clima  atraínte, vánselle presentando materiais nun contexto de experiencias divertidas a compartidas coa familia.

Non é necesario dispoñer de todo o material aquí presentado de golpe, incluso pode ser contraproducente. Sabemos que os nenos se saturan e abúrrense pronto.

Trataríase de ir renovando ou rotando o material cada semana ou cada quince días para ir incorporando estímulos novos e que se vaian animando pouco a pouco a investigar con todo tipo de materiais.

Tamén sería interesante dar ás súas producións o valor que merecen.  Isto fará que o neno vexa reforzada a súa  autoestima, o que contribuirá a que o proceso creativo siga fluíndo.

• Pinturas de cores (de cera e de madeira)
• Pinturas de dedos
• Témperas
• Acuarelas
• Rotuladores
• Bolígrafos de cores
• Xices
• Lousa negra
• Lousa branca tipo “ Veleda”
• Rotuladores para lousa branca
• Pinceis de distintos grosores
• Folios brancos e de cores
• Cartolinas
• Papel charol de cores
• Barro (arxila)
• Plastilina
• Masas para  modelar

• Pinzas da roupa
• Frascos / Vasos /  Xarriñas /
• Candados/chaves/ Interruptores
• Botóns (para cálculos, facer transvasamentos, introducir en recipientes)
• Coladores
• Palliñas
• Pinzas de servir de diferentes tamaños
• Pipetas
• Bandexas con compartimentos (cubitos de xeo, bandexas de repostería)
• Supermercados

• Arroz
• Legumes (lentellas, xudías, garavanzos…)
• Froitos secos con casca para contar, pegar, facer transvasamentos.
• Pasta de sopa de letras (para transvasamentos e iniciación lectora)
• Macarróns
• Pan relado (para realizar transvasamentos con  culleriñas)
• Colorantes para líquidos (realizar transvasamentos máis atractivos)

• Frascos, botes e recipientes de tamaños distintos con tapas e sistemas diferentes de apertura 
• Obxectos de reciclaxe: bandexas, rolos de cociña, envases tipo  Pringles, tapóns, hueveras…
• Xerras con diferentes sistemas de agarre
• Azucreiros (con  pitorros ou sistema de envorco)
• Cucharitas
• Pipetas
• Aquí deixámosvos esta lista para que poidades imprimila e levala con vosos

“Unha vez que axudemos aos nenos a percibirse a si mesmos como autores ou inventores, unha vez que se lles axuda a descubrir o pracer da investigación, 
a súa motivación e o seu interese explotan” Loris Malaguzzi

FONTE: Dionisia Plaza. Centro de Rehabilitación Médico Psicopedagóxico

Loris  Malaguzzi

TRASTORNOS NEUROMUSCULARES. ACTIVIDADES PSICOMOTRICES

Desde o Centro escolar debemos estimular o óptimo desenvolvemento do alumnado en todas as áreas do seu crecemento e desenvolvemento (Holmgren, 1995)

ALGUNHAS ACTIVIDADES PARA DEDOS

• Abrir e pechar os puños repetidamente. Primeiro unha man; daquela a outra e ao final xuntas. 

• Xuntar e separar os dedos repetidamente. Primeiro unha man, daquela a outra e ao final as dúas á vez.
• Tecleos: golpear sucesivamente sobre a mesa, cada un dos dedos dunha man, á vez que lles imos nomeando, daquela os da outra. Golpear simultaneamente coas dúas mans os mesmos dedos, sobre a mesa; os dous meniques, os dous anulares, os dous corazón, etc.
• Separar o dedo pulgar o máis posible do resto dos dedos; pechalo xuntándoo o máis posible ao índice.
• Círcunducción do dedo pulgar, obrigando a este dedo para dar voltas completas sobre si mesmo nun sentido e noutro mantendo quietos o resto dos dedos.
• Golpear sobre a mesa de forma alternativa: un dedo dunha man, o mesmo da outra; por ex.: meñique dunha man, meñique da outra, anular dunha man, anular da outra, etc.
• Sentados, co cóbado apoiado sobre a mesa e o brazo vertical, opoñer cada dedo ao pulgar. Con cada dedo sobre o pulgar, facer coma se tirara canicas 
• Colocar nos pupitres sementes variadas, un bote de cola e pinceis. Sen ningunha orde, os nenos que vaian collendo as sementes dunha nunha, as embadurnen de cola co pincel e as coloquen nunha folla, facendo diferentes composicións.
• 

• Coas palmas das mans apoiadas sobre a mesa, separar e xuntar entre si os dedos de cada. man todo o posible. Primeiro unha man, daquela a outra, ao final xuntas.
• Enroscar e desenroscar parafusos, tapóns de botellas, tubos, frascos, etc. Comezar por tamaños grandes, logo diminuír o tamaños máis pequenos.
  

• Ao final de cada exercicio relaxar os dedos, sacudíndoos cara abaixo.
• Relaxar os brazos: sentado na cadeira con brazos caídos e con pelotas de goma pequenas, unha en cada man, comprimilas todo o que se poida, logo afrouxar as mans ata que as pelotas caian (Chana, 1999).

Xogar a facer coas mans "bonequiños de sombra", por exemplo:

ACTIVIDADES PARA TRABALLAR COS DEDOS E MANS

Actividades para dedos

Máis actividades de motricidade fina e xogos de mans e dedos

Ideas para traballar a grafomotricidade

Exercizos de oposición de dedos

• Coa xema de cada dedo tentar contactar, por separado, coa xema do dedo  pulgar

Lateralización da moneca e xiro de moneca

• Colocamos a man aberta e os dedos extendidos.
• Realizamos movementos laterais coa moneca, dirixindo a man cara a fóra e cara adentro do corpo alternativamente.

• Man semipechada
• Facer momemento de rotación arredor da moneca como se intentaramos abrir e pechar unha porta

IDEAS PARA AXUDAR A COLLER O LAPIS

Moitas das dificultades que presentan os nenos á hora de aprender a escritura cursiva teñen a súa orixe nunha falta de habilidade para coller ben o lapis. Isto pódese solucionar aplicando algunhas técnicas sinxelas, destinadas a reeducar os hábitos incorrectos adquiridos polo neno/a.

Doutra banda resulta fundamental realizar actividades de motricidade fina, que implican movementos de precisión relacionados con tarefas onde se utilizan os ollos, os dedos e as mans. Mediante estas actividades prensoras tratarase de desenvolver  habilidades e destrezas básicas, que repercuten directamente no manexo e a suxeción do lapis.

Por norma xeral, a partir dos dous anos e medio o neno/a  adoita ser capaz de captar e memorizar a posición das mans ao suxetar o lapiceiro. Polo cal a esta idade xa se pode comezar a practicar co neno o agarre do lapis co fin de que aprenda a posición correcta dos dedos e da boneca para a súa posterior escritura. Pero será a partir dos cinco, seis anos cando establecerá un agarre en pinza funcional do lapis.

As destrezas da motricidad fina desenvólvense a través do tempo, da experiencia e do coñecemento e requiren intelixencia normal (de maneira tal que se poida planear e executar unha tarefa), forza muscular, coordinación e sensibilidade normal. (Berruelo, 1990).

A aprendizaxe da lectura e da escritura non sempre van á vez.  Moitos nenos saben ler e, con todo, teñen dificultades para escribir.

Algúns nenos presentan problemas na escritura causada por:

• Dificultades na motricidad fina
• Unha mala coordinación óculo manual.
• Unha forma estraña de coller o lapis, que dificulta o proceso de escritura, tensa os músculos da man e cansa os dedos.
• Os trastornos na presión adóitanse producir como consecuencia dunha tensión excesiva na suxeición do útil de escritura. A tensión pode orixinarse no ombreiro, debido a unha postura inadecuada e, baixar polo brazo ata a man que escribe. Ao realizar demasiada presión a escrita adoita ser "agresiva", chegando mesmo a facer buracos no papel. Tamén a presión insuficiente por falta de forza nas mans, pode motivar que o lapis se mova dando lugar a unha escritura "frouxa" e insegura. En ocasións, unha presión excesiva pode estar a encubrir unha falta de forza nas mans, que se manifesta nunha presión excesiva e inadecuada por falta de control.
• Para colorear e escribir ben necesitamos ter forza muscular nas mans, boa motricidade fina, adecuada percepción visual,  un adecuado desenvolvemento da coordinación óculo manual, unha correcta posición corporal e  coller ben o lapis.
•  Algúns nenos teñen unha forma estraña de coller o lapis, que dificulta o proceso de escritura, tensa os músculos da man e cansa os dedos.
•  Para facilitar coller ben o lapis podemos utilizar  lapis e pinturas  triangulares. En caso necesario pódese utilizar  un adaptador especial de plástico que pode axudar a reducir a tensión.

• A miúdo atopámonos  nenos e nenas que collen o lapis de forma incorrecta, a maioría chegan ao centro escolar con este erro tan afianzado que aos mestres e mestras resúltalles difícil por non dicir imposible corrixilo. Algúns adultos tamén o collen mal ou non saben cal é a forma correcta. Aprender a coller o lapis de forma adecuada é máis complicado do que parece. Require un bo control da motricidad fina, e esta pódese exercitar de maneira divertida para ell@s. Hai algo que convén equilibrar  e é a forza coa que algúns nen@s toman o seu lapis. Máis que collelo aférranse a el dificultando o proceso de aprendizaxe.

Usade o seguinte truco. Pódese utilizar un botón, unha moeda ou calquera cousa redonda que el ou ela poidan agarrar.

XOGA! Os xogos poden facerte mellorar,  permitiranche utilizar algunhas habilidades necesarias para controlar mellor o lapis.

• Facendo debuxos libres
• Debuxando círculos liñas rectas, horizontais, verticais e oblicuas sobre papel, pizarra ...... Para empezar, debemos utilizar follas grandes sen liñas. Debemos pedirlles que escriban de esquerda a dereita. Cando xa domine o trazo debemos repetir o mesmo exercicio utilizando un papel con liñas moi espaciadas entre si, posteriormente pódese utilizar cuadrícula  grande.
• Xogando con plastilina,  modelar bolas de plastilina cos dedos índice e pulgar.
• Rasgar papeis, recortar anacos de papel coas mans, libremente (papel de seda, revistas e xornais).
• Facer bolas grandes e pequenas de papel. Desmenuzar: papel de seda, faragulla de pan...

FONTE: orientacionondújar

PREPARACIÓN DA ESCRITURA

Aspectos a ter en conta para a preparación da escritura

Forza coas mans e os dedos: escribir é esgotador e pode disuadir aos nenos de perseverar. Por iso, hai que intentar antes fortalecer o músculos a través do uso da plastilina, de apretar pinzas e clavixas.... e outras actividades que coñeces perfectamente relacionadas coa motricidade fina.

Cruzar a liña media: Ha de ser cómodo para o neno chegar coas extremidades ao hemicorpo contrario. Se o neno cambia de mans ou da patadas a unha pelota con ambos os pés sen mostrar un dominio de pé ou man, podemos probar con movementos de baile onde brazos e pernas cruzan o corpo; pintar nun caballete con só unha man.... etc.

Agarre do lapis: debe ser correcto. Temos varias entradas para este fin: Agarro o útil de escritura (I). Agarro o lapis (II). Vídeo; prensión do lapis (I). Vídeo; prensión do lapis (II).




Coordinación óculo-manual:  ollos e mans traballan xuntos para realizar unha tarefa como, atrapar unha pelota ou saltar para tocar as burbullas que se están a soprar...., etc.



Integración bilateral: usando as dúas mans xuntas para lograr un obxectivo, onde unha man é a protagonista e a outra, axuda. Por exemplo, abrir un frasco, afiar un lapis, cortar papel.....etc. 

Fortaleza da parte superior do corpo e control postural: O pescozo e o tronco dun neno deben ser estables para soportar as outras extremidades e evitar a fatiga. Debemos vixiar a súa postura e o seu control postural.


Manipulación de obxectos: Fomentar a independencia daralles aos nenos moita máis práctica para usar as súas mans cunha eficiencia crecente.  Por exemplo, necesitan poder usar efectivamente o seu cepillo de dentes, o cepillo de pelo, lapis de cores, culler e garfo.....,etc 

Percepción visual: o cerebro necesita interpretar o que ven os nosos ollos. A discriminación visual é unha habilidade esencial para ser un bo lecto-escritor. Os nenos deben ser capaces de distinguir entre letras que parecen similares para comprender que estas pequenas diferenzas causan un cambio no significado. Hay palabras ecritas moi parecidas que significan cousas moi diferentes.

Distinguir entre obxectos comúns axuda aos nenos para comezar a buscar estes pequenos detalles e iso daralles unha maior confianza cando estean a aprender a ler e escribir.

Dominio manual: o desenvolvemento dunha man preferida para a maioría das actividades, como debuxar ou cortar.

División de mans: coa división manual non se trata só de habilidades motrices xerais, senón de usar os seus dedos pulgar, índice e medio para manipular algo, mantendo os dedos 4 e 5 aniñados ou escondidos dentro da man, para manipular obxectos comodamente. Esta actividade será moi útil cando necesitan soster un lapis. 
Poden clasificar, botóns, pequenas cunchas, .......,  en grupos por cor ou tamaño. Isto é claramente un precursor para aprender a soster un lapis! 
Unha das mellores maneiras de facelo é xogando con obxectos pequenos que son demasiado pequenos para sostelos cos 5 dedos.

Vocabulario espacial e temporal:  palabras que a miúdo se utilizan cando os nenos aprenden a escribir letras, como arriba, abaixo, detrás, ao redor ..., é dicir, os denominados conceptos básicos.

FONTE: Adaptación de Punto de aprendizaje temprano de Liz

ACCESO AO ORDENADOR PARA ALUMNADO CON DM. ACCESO directo AO TECLADO

O alumnado pode utilizar o teclado coa man, a cabeza ou o pé de forma directa ou con algunha pequena adaptación, sendo a orde de prioridade de uso o seguinte:

MAN - CABEZA - PÉ 

Tipo de acceso

Cando pensamos no uso do teclado directamente podemos pensar nos seguintes posibles accesos:

• Acceso cunha man: Dereita/Esquerda/Ambas mans.
• Acceso con dedos: Pode que só poida acceder ao teclado cun ou varios dedos, é preciso definir cales para unha posterior adaptación do mesmo en función dos dedos óptimos.
• Acceso co nariz: É preciso ter moito coidado coa posición do teclado e o movemento do pescozo ao acceder desta forma.
• Acceso con axuda técnica, é dicir con algún punteiro axustado á man ou ao antebrazo.
• Acceso coa cabeza mediante o licornio (cabezal con varilla que pode situarse á altura da fronte ou do mentón).
• Acceso cunha varilla bucal, que o alumnado suxeita entre os dentes ou os beizos.
• Acceso co pé mediante un punteiro suxeito ao mesmo.

LOCALIZACIÓN E POSTURA SEGUNDO A FORMA DE ACCESO AO TECLADO

1. Dúas mans

• Centrar o teclado respecto ao corpo.
• Distancia mínima de 10 cm para apoio de antebrazo/boneca sobre a mesa.
• Suxeición para evitar desprazamentos en caso de movementos bruscos.
• Cando exista debilidade muscular no ombreiro, pódese utilizar un apoio de bonecas fixo para soportar o peso do brazo ou un apoio de antebrazo con rótulas ou suspensións.

2. Unha man

• Centrar o teclado respecto da man funcional.
• Distancia mínima de 10 cm para apoio de antebrazo/boneca.
• Suxeición para evitar desprazamentos en caso de movementos bruscos.
• Cando exista debilidade muscular no ombreiro, pódese utilizar un apoio de bonecas fixo para soportar o peso do brazo ou un apoio de antebrazo con rótulas ou suspensións.

3. Pés

• Centrar o teclado respecto ao pé funcional.
• Suxeición para evitar desprazamentos.

4. Licornio ou varilla bucal

• Centrar en horizontal o teclado respecto da varilla.
• Centrar en vertical a fila media (letras G,H) do teclado respecto ao extremo final da varilla.
• Inclinación do teclado de máis de 45 graos respecto da mesa, para reducir flexión do pescozo e facilitar a pulsación das teclas coa varilla.
• A postura do alumnado debe ser de flexo-extensión do pescozo neutra, levantando e inclinado o teclado ou utilizando un licornio coa varilla inclinada de tal forma que se manteña esta postura neutra.
• Suxeición para evitar desprazamentos

Tamén é preciso analizar os seguintes aspectos do acceso: 

Alcance das teclas:

Se chega sen excesiva dificultade a todas as letras; á tecla de Escape e ás teclas de función. Do mesmo xeito debemos de analizar se podería utilizar as Teclas de movemento do cursor e do teclado numérico. Esta análise non só nos permitirá analizar o uso real, senón tamén posibilitar o acceso a outros dispositivos como o rato a través do teclado, por se fose necesario. 

Ademais, é moi importante a funcionalidade do devandito alcance das teclas: a forza con que o fai, a súa efectividade, así como a precisión ao teclear xa que poderían aparecer:

Dificultades de precisión ao pulsar unha tecla:

• Efecto repetición. Repítenselle os caracteres ao darlle a unha tecla.
• Pulsacións non desexadas. Dálle a outra sen querer, ou, non acerta con precisión.
• Pulsacións repetitivas. Ten tremores e dálle sen querer dúas veces ou máis.
• Pulsacións simultáneas. Dálle a dúas teclas adxacentes á vez.
• Manter pulsación. Non pode manter pulsada unha tecla durante un tempo determinado.

Outras Dificultades no acceso global:

• Movementos involuntarios. Ás veces pódense xerar outros movementos noutras partes do corpo, brazos ou cabeza ao teclear. Se é así, deben atenderse estes movementos e poida que non sexa funcional o uso do teclado desa maneira xa que podería favorecer algún tipo de patoloxía asociada.

• Recuperación da posición de repouso. Cando teclea é necesario que recupere facilmente a posición inicial antes de teclear ou, o que denominamos, posición de repouso, se non é así, debemos pensar noutro acceso ao teclado.

• Cansazo. O cansazo medirase en relación ás necesidades de cada alumno/a, tendo en conta os tempos de traballo posibles e axustándose a eles, pero nunca para eliminar a opción ou posibilidade de acceso. Pensamos na rapidez, pero sempre dentro das necesidades de cada alumno/a e o tipo de actividade que se desexa realizar.

Capacidade para mirar á pantalla e ao teclado:

Segundo o alumnado utilice a man, a cabeza ou o pé, hai que ter en conta a capacidade e modo de alternar a atención ao teclado coa pantalla, indispensable para o uso adecuado do ordenador.

A posición do teclado no chan, obriga ao alumnado para dirixir a súa mirada, segundo o seu dominio da acción, un número máis ou menos de veces ao mesmo, e volver mirar a pantalla. Este movemento de alternancia pode cansar ao alumno se non o temos en conta para que sexa o máis cómodo posible e requira un mínimo esforzo.

Da mesma maneira, o uso do teclado mediante un licornio coa cabeza obriga a realizar numerosos movementos coa cabeza non só para teclear senón tamén para ver o que vai realizándose na pantalla do ordenador. De aí a importancia de situar o teclado próximo á cabeza pero tendo en conta que debe poder visualizar tamén comodamente a pantalla de forma alternativa.

Se as dificultades do alumnado impiden o uso dun teclado convencional podemos pensar en utilizar outros teclados:

Teclado Ergonómico: Con una disposición de teclas nada convencional.

Teclado ampliado: Teclado coas mesmas teclas que un teclado convencional pero de maior tamaño. Ademais, as teclas preséntanse algo afundidas e o alumno debe introducir lixeiramente o dedo ou o punteiro na cavidade pequena que deixa a tecla. Desta maneira elimínanse dificultades tales como a pulsación en varias teclas á vez, ou de pulsacións noutras teclas pola dificultade de acceder a cada unha delas.

Teclado reducido: Teclado moi reducido para usalo con licornio ou con movementos moi reducidos de man ou pé.

Teclado programable: Teclado sen ningunha disposición de teclas. Mediante unha aplicación asociada, pódese configurar o teclado como se queira, permitindo diferentes tamaños, distintas localizacións e teclas diferentes como sílabas. Tamén se poden ter varias disposicións diferentes para alumnos/as diferentes e mesmo realizar pequenas aplicacións interactivas deseñadas para o alumno/a de forma diferenciada.

                                    FONTE: Intef Instituto Nacional de Tecnologías Educativas y Formación del Profesorado

SÍNDROME DE LAMB SHAFFER

A síndrome de Lamb-Shaffer é un trastorno do neurodesenvolvemento caracterizado por un atraso no desenvolvemento global, discapacidade intelectual, fala expresiva deficiente e trazos faciais dismórficos leves. Tamén poden existir anomalías esqueléticas variables adicionais (resumo por Nesbitt, A. et al., 2015)

Éste síndrome é o resultado dun cambio no material xenético. Foi descuberto polos dous médicos Lamb e Shaffer moi recientemente, no 2012. Tamén se denomina LAMSHF ou síndrome de microdelección 12p.12.1.

A causa é un erro nunha peza de material xenético no cromosoma 12º; sendo máis preciso, na parte que se denomina 12p12.1. A ubicación deste erro chámase SOX5.

ALGUNHAS CARACTERÍSTICAS MÁIS COMÚNS

• Ton muscular baixo.
• Desenvolvemento motor máis lento que os seus compañeiros, amósanse con movementos máis torpes, e presentan moitas dificultades coas habilidades motoras finas.
• Dificultades coa linguaxe.
• Problemas de aprendizaxe.
• Estereotipas cando están nerviosos ou emocionados.
• Dificultades para manter a atención.
• Características morfolóxicas: frente alta, a cara pode ser asimétrica, ponte nasal baixo, punta do nariz cadrada, orellas baixas, beizo superior, a miúdo, máis fino que o inferior, a mandíbula inferior pode presentarse prominente ou retraída, entre outras.
• Mans. Poden ter dedos moi largos en comparación co tamaño da man e o dedo meñique, a miúdo, está un pouco torcido.
• Pés. Os dedos suelen estar montados uns por riba dos outros e os dedos gordos poden ser máis largos do normal. Suelen ter pés planos.
• Problemas para ver ben. Moitos nenos suelen ter hipoplasia do nervio óptico. Suelen precisar lentes.
• Boca aberta. Tenden a respirar pola boca en vez de polo nariz debido á debilidade dos músculos da cara.
• Sialorrea. Causada pola debilidade dos músculos faciais e do redor da boca.
• Dentes, a miúdo máis separados do habitual e sen aliñar.
• Obstrucción do intestino coas consecuencias que supón o estreñimento.
• Problemas cos riles.
• Escoliose.
• Epilepsia.
• Dificultades para conciliar o sono.

FONTE: Kinderneurologíe.eu

SÍNDROME DE KABUKI. Diccionario.

A síndrome de Kabuki (SK) é unha enfermidade caracterizada por anomalías conxénitas múltiples como trazos faciais típicos, anomalías esqueléticas, discapacidade intelectual entre leve e moderada e déficit de crecemento postnatal.

O SK foi descrito inicialmente en Xapón, e foi observado en todos os grupos étnicos.

O SK presenta un espectro clínico amplo e variable. 

Os trazos craneofaciales inclúen: 

• fisuras palpebrais (é a abertura natural que existe entre os párpados e que lle da a súa forma característica ao ollo. Grazas á fisura palpebral podemos abrir e pechar os ollos) alongadas ; 
• cellas arqueadas e espesas pero no seu terzo lateral escasamente poboadas ou con zonas baleiras;
• columela (porción máis anterior e caudal do septum nasal, que separa a entrada do nariz en dous vestíbulos nasais paralelos) curta coa punta nasal plana; 
• orellas grandes, prominentes;
• beizo leporino/padal hendido ou padal oxival; 
• anomalías dentais. 
• Se a estatura é normal ao nacer, os neonatos presentan pronto un atraso no crecemento de gravidade variable. 
• A microcefalia non é constante. 

As anomalías músculo-esqueléticas inclúen: 

• braquidactilia (malformación xenética que causa dedos desproporcionadamente curtos tanto en mans como en pés) do 5º dedo, 
• braquimesofalanxia (Cortedade anormal da 2ª falanxe dos dedos),
• clinodactilia  (condición conxénita bastante común que provoca a curvatura dun dedo da man ou do pé, usualmente do meñique hacia cara ao anular) 5º dedo, 
• anomalías da columna vertebral, e 
• hipermovilidad e dislocacións articulares. 

Outro signo importante do SK son as anomalías dos dermatoglifos (grabado na pel) con persistencia do almohadillado fetal dos dedos. 

Case todos os pacientes teñen un déficit intelectual entre leve e moderado e poden presentar manifestacións neurolóxicas como hipotonía ou convulsións. É frecuente un atraso do desenvolvemento global. A perda de audición é frecuente e pode ter unha causa neurosensorial ou ser consecuencia dunha otitis media crónica debida a malformación craneofacial ou a susceptibilidade ás infeccións. 

Son frecuentes os defectos conxénitos do corazón como as lesións obstructivas ao lado esquerdo ou os defectos septales. As anomalías renais e do conduto urinario son menos frecuentes pero están presentes en aproximadamente un 25% dos pacientes con SK. Nas nenas, a telarquia (inicio do desenvolvemento da mama) prematura pode ocorrer, pero non require tratamento a menos que existan outros signos de puberdade prematura.